काठमाडौँ ।
चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को शुरुआती पाँच महिनामा सरकारको विकास खर्च कमजोर देखिएको छ । गएको मङ्सिर मसान्तसम्ममा सरकारले आठ प्रतिशत मात्रै पूँजीगत बजेट खर्च गर्न सकेको छ ।
महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार मङ्सिर मसान्तसम्म ३३ अर्ब ८७ करोड ४३ लाख रुपैयाँ बराबर मात्रै पूँजीगत खर्च भएको छ । यस वर्ष पूँजीगत शीर्षकमा चार खर्ब सात अर्ब ८८ करोड ८० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको थियो ।
चालूगततर्फ ११ खर्ब ८० अर्ब ९८ करोडको वार्षिक विनियोजन रहेकोमा अहिलेसम्म ३३ दशमलव ७ प्रतिशत अर्थात् तीन खर्ब ९८ अर्ब चार करोड ७२ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ ।
त्यस्तै वित्तीय व्यवस्था शीर्षकमा तीन खर्ब ७५ अर्ब २४ करोड २० लाख विनियोजन भएकोमा ३५ दशमलव ३२ प्रतिशत अर्थात् एक खर्ब ३२ अर्ब ५३ करोड ९७ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ ।
यसरी चालू आर्थिक वर्षको मङ्सिर मसान्तसम्ममा सरकारको कुल खर्च वार्षिक विनियोजनको २८ दशमलव ७४ प्रतिशत रहेको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले जनाएको छ । यस वर्षका लागि १९ खर्ब ६४ अर्ब ११ करोड बराबर बजेट विनियोजन गरिएकोमा अहिलेसम्म पाँच खर्ब ६४ अर्ब ४६ करोड १२ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ ।
बजेट खर्च मात्र नभइ राजस्व सङ्कलन पनि कमजोर देखिएको छ । चालू आर्थिक वर्षका लागि १५ खर्ब ३३ अर्ब ४४ करोड ६९ लाख राजस्व उठाउने लक्ष्य राखेको सरकारले पाँच महिनामा २७ प्रतिशत अर्थात् चार खर्ब १४ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ मात्र उठाउन सकेको छ ।
मङ्सिर मसान्तसम्म सरकारले पाँच खर्ब २० अर्ब ४४ करोड राजस्व उठाइसक्ने लक्ष्य राखेको थियो, तर प्राप्ति ७८ दशमलव ७४ प्रतिशतमा खुम्चिएको छ ।
त्यस्तै मङ्सिर महिनामा मात्रै ९५ अर्ब २० करोड कर उठाउने लक्ष्य राखेको सरकारले त्यसको ८४ दशमलव ३१ प्रतिशत अर्थात् ८० अर्ब २७ करोड रुपैयाँ मात्रै असुली गरेको छ ।
अहिलेसम्म कर राजस्वतर्फ वार्षिक लक्ष्यको २८ दशमलव ८३ प्रतिशत अर्थात् तीन खर्ब ८२ अर्ब २३ करोड र गैरकर राजस्वतर्फ १५ दशमलव ५९ प्रतिशत अर्थात् २४ अर्ब सात करोड रुपैयाँ मात्र सङ्कलन भएको छ ।
यस वर्ष ५३ अर्ब ४४ करोड ६९ लाख वैदेशिक अनुदान लिन लक्ष्य राखेको सरकारले अहिलेसम्म नौ दशमलव ५८ प्रतिशत अर्थात् पाँच अर्ब १२ करोड १० लाख रुपैयाँ मात्रै अनुदान लिएको छ ।
अहिलेसम्मको सरकारको आम्दानी र खर्चको हिसाब हेर्दा बजेट घाटा डेढ खर्ब हाराहारी पुगेको छ । सरकारले गरेको आम्दानीभन्दा खर्च करिब १ खर्ब ४९ अर्ब ५५ करोड ८५ लाख रुपैयाँले बढी छ ।
